ლიფტების უსაფრთხოება და რეგულაციები საქართველოში: რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება?

სამშენებლო პროექტის განხორციელებისას, განსაკუთრებით მაღლივი შენობების შემთხვევაში, ლიფტების სისტემის დაგეგმვა და მონტაჟი მკაცრად რეგულირდება კანონმდებლობით. ამ მოთხოვნების დაცვა არა მხოლოდ იურიდიული ვალდებულებაა, არამედ შენობის მომავალი მობინადრეებისა და სტუმრების უსაფრთხოების ფუნდამენტური გარანტი. საქართველოში ამ სფეროს ძირითადად არეგულირებს მთავრობის 41-ე დადგენილება („ტექნიკური რეგლამენტი — შენობა-ნაგებობის უსაფრთხოების წესები“). მოდით, განვიხილოთ ძირითადი ასპექტები, რომლებიც ყველა დეველოპერმა და არქიტექტორმა უნდა გაითვალისწინოს.

მაღლივი შენობის განმარტება

პირველი, რაც უნდა ვიცოდეთ: კანონმდებლობის მიხედვით, მაღლივ შენობად ითვლება ნაგებობა, რომლის ზედა სართულის იატაკი 23 მეტრზე მაღლა მდებარეობს სახანძრო მანქანის მისადგომი ყველაზე დაბალი წერტილიდან. ასეთი შენობებისთვის გაცილებით მკაცრი მოთხოვნები მოქმედებს.

სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნები

შენობაში ხანძრის შემთხვევაში ლიფტის შახტი არის ცეცხლის გავრცელების ყველაზე ხელშემწყობი სივრცე, ამიტომ სახანძრო უსაფრთხოების დაცვა ძალიან მნიშვნელოვანია. მარეგულირებელი დადგენილებებიც სწორად ამ გამოცდილების საფუძველზეა შედგენილი. ლიფტის შახტი მაღლივ შენობებში დაცულია ლიფტის მინიმუმ 90 წუთიანი ხანძარგამძლეობის კარით, რაც ხელს უშლის შახტში ცეცხლის ალის შეღწევას და ხანძრის გავრცელებას შენობის სხვა დონეებზე. გარდა ამისა, მაღლივ შენობებში ლიფტის შახტი ექვემდებარება ჰაერის დაწნევას ხანძრის შემთხვევაში, როდესაც სახანძრო დეტექტორები ააქტიურებს შენობის ჭერზე დამონტაჟებულ სპეციალურ ჰაერის დამწნევ სისტემას, რომელიც შახტში ქმნის დადებით წნევას და იცავს შახტს ალის შეღწევისგან. ამგვარად, ინდუსტრიამ იფიქრა უსაფრთხოებაზე და საზოგადოების დამცავი ღონისძიებები შეიმუშავა, რომელიც სავალდებულოა შევასრულოთ შენობაში ლიფტების დაგეგმვის დროს. რადგან ლიფტი ჩვენი ყოველდღიური შეხების საგანია, ჩვენც უნდა ვეცადოთ სწორად მოვეპყროთ, არ დავაზიანოთ და მისი მთლიანი რესურსი სრული კომფორტით გამოვიყენოთ. ლიფტის კაბინაში, როგორც წესი, ყოველთვის არის გამოქვეყნებული მგზავრის მიერ ლიფტის გამოყენების წესები, რაც ყველამ უნდა გავაცნობიეროთ.

ხანძრის შემთხვევაში ლიფტის გამოყენება მგზავრების მიერ არ შეიძლება, მხოლოდ კიბით უნდა ვისარგებლოთ. თუმცა, მაღლივ შენობებში ლიფტებს აქვს ფუნქცია მხოლოდ სახანძრო ბრიგადის მიერ გამოყენებისა – ხანძრის ჩასაქრობად და საჭიროების შემთხვევაში დაზარალებულის შენობიდან ევაკუაციის გასაკეთებლად. ასე, რომ ლიფტი საკმაოდ ჭკვიანი დანადგარია და შენობის უსაფრთხოების ღონისძიებებში ერთ-ერთ მთავარ როლს ასრულებს.

ხანძრის შემთხვევაში ლიფტების სისტემას კრიტიკული მნიშვნელობა ენიჭება. 41-ე დადგენილება ითხოვს:

• ცეცხლმედეგი შახტები და ფოიეები: ლიფტის შახტა და ყოველი სართულის ფოიე (მოსაცდელი) უნდა იყოს გამოყოფილი ცეცხლმედეგი ზღუდეებით (მინიმუმ 1-საათიანი ცეცხლმედეგობით), რათა შეიზღუდოს ხანძრისა და კვამლის გავრცელება.
• სათადარიგო ელექტრომომარაგება: მაღლივ შენობებში ლიფტები უნდა იყოს ჩართული სათადარიგო ელექტრომომარაგების სისტემაში, რათა ძირითადი დენის გათიშვის შემთხვევაში მუშაობა არ შეწყვიტონ.
• სახანძრო–სამაშველო ლიფტები: შენობებში, სადაც დაკავებული სართული 37 მეტრზე მაღლაა, სავალდებულოა მინიმუმ ორი სპეციალური, სახანძრო-სამაშველო დანაყოფისთვის მისადგომი ლიფტის არსებობა. ასეთი ლიფტების ტვირთამწეობა მინიმუმ 1600 კგ უნდა იყოს.

ევაკუაცია და მისაწვდომობა

კანონმდებლობა ასევე დეტალურად არეგულირებს მგზავრების ევაკუაციისა და შენობის მისაწვდომობის საკითხებს:

• საევაკუაციო ლიფტები: გარკვეულ შემთხვევებში, დასაშვებია ჩვეულებრივი სამგზავრო ლიფტების გამოყენება მობინადრეთა ევაკუაციისთვის, თუ ისინი აკმაყოფილებენ სპეციალურ მოთხოვნებს.
• მისაწვდომობა შშმ პირებისთვის: ყველა სამგზავრო ლიფტი უნდა იყოს მისაწვდომი შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებისთვის.
• საკაცის ტევადობის ლიფტი: შენობებში, რომელთა სართულიანობა 4-ს აღემატება (მიწის დონიდან ზემოთ ან ქვემოთ), მინიმუმ ერთი ლიფტი უნდა იყოს ისეთი ზომის, რომ მასში შესაძლებელი იყოს სტანდარტული საკაცის (60სმ x 215სმ) თარაზულ მდგომარეობაში მოთავსება.

დასკვნა

ლიფტების უსაფრთხოების რეგულაციების ლაბირინთში გზის გაკვალვა და მათი დაცვა რთული პროცესია. ჩვენი გუნდი უზრუნველყოფს, რომ თქვენს პროექტში შერჩეული ყველა კომპონენტი და საინჟინრო გადაწყვეტა სრულად შეესაბამებოდეს 41-ე დადგენილების უმკაცრეს მოთხოვნებს, რაც გიცავთ როგორც იურიდიული, ისე საექსპლუატაციო რისკებისგან.